چگونه یک گله ی بز با توان تولید بالا را مدیریت نمائیم

   نژاد کردى يا مرغز (Kurdi or Morghoz)

 

مرغز نژادى است که براى توليد کشمير پرورش داده مى‌شود. رنگ آن سفيد، قهوه‌اى يا سياه و گوش‌ها افتاده است. اين نژاد در عراق به‌نام کردى معروف است. جثه کوچکى دارد و از اين نظر تغييرات زيادى ديده مى‌شود.

رائينى (Raini)

 

پراكندگي جغرافيايي آن از اطراف يزد تا حدود رائيين كرمان و استان فارس مي باشد. رنگ سفيد و به نام بز كركي سفيد رائيني معروف است . جنس نر و ماده شاخدار مي باشد. طول كركهاي بدن حدود 23 تا 30 سانتي متر و مقدار شير توليدي روزانه 1 تا 1.5 ليتر مي باشد.رائينى يکى از نژادهاى موئى ايران است. که براى توليد شير و گوشت نيز پرورش داده مى‌شود. موهاى دراز (۳۰-۲۳ سانتى‌متر) و براقى دارد که ممکن است سفيد، نقره‌اي، زرد يا سياه باشد. دم حيوان از موهاى دراز پوشيده شده است.

بز بومي يزد (Eazdi )

   اكثراً قرمز ‘ حنايي و سياه رنگ و شاخدار مي باشند و روزانه 1 تا 1.5 ليتر شير توليد مي كنند

    بز سيستاني (Sistani)

   بزهاي ماده بدون شاخ و نرها شاخدار هستند . رنگ آنها سياه ‘ قهواي و سفيد مي باشد . رويش ساليانه الياف 25    سانتي متر است.

     تالى (Tali)

 

نژاد تالى يا مجدى به رنگ سفيد يا قرمز قهوه‌اى و موهاى کوتاهى دارد در مواردى به اين نژاد، ساحلى نيز گويند. پراكندگي آن در نواحي ساحل خليج فارس و دريايي عمان مي باشد . اين بز به نام بز ساحلي معروف است و تحمل كافي در برابر رطوبت و گرما داشته و توانايي توليد شير را دارد. اين بز فاقد موهاي بلند و انبوه و كرك مي باشد و رنگ آنها سياه و ابلق است.

     عرب (Arab)

 

عرب نژاد شيرى است و بيشتر در اطراف تهران يافت مى‌شود. رنگ آن سياه يا قهوه‌اى تيره است. در مواردى لکه سياهى در پيشانى دارد. داراى قد بلند و گردن کشيده است.

بز عراقي

در استان فارس و خوزستان و ايلام وجود دارد و رنگ آن سياه بوده ‘ از نظر توليد شير و كرك قابل ملاحظه نمي باشد.

 

   بز ماکوئى

توسط ايلات و عشاير پرورش داده مى‌شود. بز ماکوئى داراى موهاى دراز و زبر و اکثراً سياه رنگ ولي سياه و سفيد هم  در بين آنها وجود دارد. از موهاى اين بز براى تهيه زيرانداز محلى که در روستاهاى آذربايجان غربى مورد استفاده قرار مى‌گيرد استفاده مى‌کنند. اين بز در درجه اول شير و در مرحله بعدي مو و كرك آن حائز اهميت است. دوقلوزائى در بز ماکوئى به‌ندرت صورت مى‌گيرد و وزن بزغاله در موقع تولد در حدود ۳ کيلوگرم است.

        بز ترکى

بز ترکى به‌طور عمده توسط ايلات و عشاير قسمت شرقى استان فارس و به‌ويژه توسط ايل‌هاى عرب پرورش داده مى‌شود. بز ترکى علاوه بر هيکل قوى داراى موهاى بسيار خشن و بدون کرک است. رنگ موها سياه و به‌ندرت سفيد يا خرمائى است. نمو مو در بز ترکى نسبتاً زياد است.

 

بز كرماني

دو نوع بز مختلف وجود دارد بز افشاري و بز بومي ‘ بز افشاري سياه رنگ مي باشد ولي رنگهاي ديگر نيز در گله مشاهده مي شود رشد الياف بز افشاري 25 سانتي متر در سال است. بزهاي نر شاخدار و ماده بدون شاخ مي باشد. از نظر شيردهي اهميت ويژهاي دارد . بز بومي به رنگهاي سياه ‘ سفيد ‘ قرمز يا زرد بوده و نر و ماده شاخدار هستند ولي بدون شاخ هم به ندرت ديده مي شود اين بز پوششي بسيار ظريف دارد و موهاي بدن آنها خيلي نرم بوده و كرك ناميده مي شود.

بز گنابادي

وزن بلوغ حدود 25 تا 30 كيلوگرم است رنگ سياه يكدست و يا سياه با پيشاني سفيد مي باشد توليد ساليانه مو و كرك يك كيلو گرم بوده و شير توليدي روزانه نيم ليتر گزارش شده است.

بز سراواني

بيشتر اين بزها در سراوان ‘ خاش و چاربهار مي باشند از لحاظ مقاومت نسبت به تغيير شرايط جوي و بدي آب و هوا ‘ گرسنگي ؛ تشنگي و فقر علوفه معروف است . كوچك جثه است و رنگ آن قهوه اي يا سياه و نر و ماده اغلب شاخدار مي باشد.

بز مرغز

اين بز به نام كركي معروف بوده و بر اساس منطقه به دو قسمت اروميه و كردستان تقسيم ميشود. بز مرغز اروميه موهاي لطيفي به نام كرك داشته و توليد شير آن كم است . به رنگهاي سياه ‘ سياه مايل به بنفش ‘ قهوه اي و سفيد ديده مي شود و نر و ماده شاخدار مي باشد . بز مرغز كردستان به رنگهاي سفيد ‘ خرمايي ‘ بلوطي ‘ زرد و قرمز ديده مي شود شاخ در نر و ماده وجود دارد . موهاي اين بز بلند مرغوب و شبيه ابريشم است. بز مرغز كردستان به علت دارا بودن كركهاي ظريف يكي از بهترين نژادهاي كركي بز ايران است . از لحاظ شير حايز اهميت بوده و روزانه 1.5 ليتر شير با چربي حدود 10 تا 12 درصد توليد مي نمايد.

بز نجدي

بز بومي منطقه خوزستان بوده و رنگ آن خاكستري ‘ قهوه اي ‘ و آهويي است. توليد شير ساليانه 150 تا 250 ليتر مي باشد.

بز ممسني

در استان فارس وجود دارد. تنوع رنگ بسيار داشته كه از شكري يا نخودي تا سياه و سياه و سفيد ديده ميشود . مقدار شير توليدي آن در يك دوره شيردهي 5 ماهه 70 تا 80 ليتر و محصول ساليانه مو حدود 400 تا 500 گرم مي باشد.

بز خلخالي

داراي موهاي بلند و زبر مي باشد و رنگ آن سياه بوده ولي سفيد ‘ قهوه اي و ابلق نيز ديده مي شود . محصول اصلي اين بز ‘ شير است و روزانه يك ليتر شير توليد مي كند.

بز بلوچي

گوشهاي كشيده دارد و از نظر شير و محصول مو داراي اهميت مي باشد.

بز تالشي

به رنگ سياه ‘ خرمايي ‘ سفيد  و ابلق ديده مي شوند و نر و ماده شاخدار است . محصول اصلي بز تالشي شير بوده و توليد شير روزانه يك ليتر مي باشد.

بزهاي كركي ايران

بزهاي كركي ايران عبارت از:

الف) بزمرغز كردستان

 ب) بز راييني كرمان

 

+ نوشته شده در  سه شنبه ششم اردیبهشت 1390ساعت 7:59  توسط علیدختی  |